گالری تصاویر
اطلاعیه ها
سفیر ایران: « وقتی با موسیقی ما آشنا شوید، پی خواهید برد که مردمانی شاد هستیم».
سفیر ایران: « وقتی با موسیقی ما آشنا شوید، پی خواهید برد که مردمانی شاد هستیم».
متن کامل مصاحبه سفیر جمهوری اسلامی ایران در اروگوئه با بخش اخبار و مطبوعات دانشگاه رپوبلیکا (جمهوری) مونته ویدئو مورخ 13 نوامبر 2017 برابر با 22 آبان ماه 1396
 ١٧:٠٢ - 1396/08/22 - نظرات : ٠متن کامل >>
بررسی راههای تقویت مناسبات تهران ومونته ویدئو دردیدارسفیر ایران ومعاون رئیس جمهوری اروگوئه
بررسی راههای تقویت مناسبات تهران ومونته ویدئو دردیدارسفیر ایران ومعاون رئیس جمهوری اروگوئه
ابوالفضل پسندیده، سفیر جمهوری اسلامی ایران در اروگوئه، در دیدار با لوسیا توپولانسکی، معاون رئیس جمهوری و رئیس مجلس سنای اروگوئه، درخصوص راه های تقویت همکاری های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تهران و مونته ویدئو گفت و گو و تبادل نظر کردند.
 ١٨:٤٧ - 1396/08/21 - نظرات : ٠متن کامل >>
حضور فعال هیات ایرانی در کنفرانس جهانی پیشگیری و مبارزه با بیماری های غیرواگیر در اروگوئه
ایران و اروگوئه، تفاهم نامه همکاریهای آموزشی، پژوهشی و دارویی امضا کردند
پیام رییس جمهور به کنفرانس جهانی پیشگیری و مبارزه با بیماری های غیرواگیر در اروگوئه
پیوندهای مهم
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
اخبار > منشور حقوق شهروندی


  چاپ        ارسال به دوست

منشور حقوق شهروندی

منشور حقوق شهروندی

بسم الله الرحمن الرحیم

وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَني آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْب ر وَ «

الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّي باتِ وَ فَضَّلْناهُم عَلى

» كَثيرٍ مِمَّنْ خَلَق نا تَفْضيل ا

ملت بزرگ و فرهیخته ایران؛

تاریخ معاصر ایران، آینهای روشن از آرمانها و مطالبات مردم ایران است. تاریخ بیش از یکصد ساله آزادی و

عدالتخواهی ملت ایران، نمونههای پرافتخاری همچون نهضت مشروطه و انقلاب اسلامی را به خود دیده است. در

تمامی این دوران پرفرازونشیب، مردم ایران خواستار حرمت نهادن به کرامت و حیثیت والای انسانی و دستیابی به حقوق

خود بودهاند. دوام مشروعیت و قدرت حکومت در پناه رضایت شهروندان و ایفای حقوق آنان به دست میآید؛ که

خداوند سبحان، حقوق بندگانش را پایهای برای حقوق خود دانسته، پس « : امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب

.» پاسداشت حقوق بندگان خدا، برپایی حقوق خداوند متعال را به دنبال خواهد داشت

)ع( فرمود

ازآنجاکه رئیسجمهور در پیشگاه قرآن کریم و در برابر ملت ایران بر پشتیبانی از حق، عدالت و حمایت

از آزادی و حرمت اشخاص و حقوق ملت در قانون اساسی، سوگند یادکرده است؛

انقلاب اسلامی و تأکیدات مقام معظم رهبری بر ولینعمت دانستن مردم و مراعات حقالناس؛

با توکل به خداوند منان و با پیروی از سیره پیامبر اکرم )ص( و ائمه اطهار )ع( و اندیشههای بنیانگذار کبیر

اینکه دولت موظف است حق حیات، برخورداری از کرامت انسانی، عدالت، آزادی و زندگی شایسته را برای

همه شهروندان ایران، اعم ایرانیان مقیم داخل یا خارج از کشور فارغ از جنسیت، سن، میزان بهرهمندی از

مواهب مادی، وضعیت اقتصادی یا سلامتی جسمی، ذهنی و روانی، گرایشِ سیاسی اجتماعی، سبک زیستن،

که بهروشنی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصریح شده و با عنایت به » حقوق ملت « با استناد به-

باور مذهبی، نژاد، قومیت و زبان رعایت و محقق کند؛

سلب، حاکمیت مردم، برخورداری همه مردم از حقوق انسانی مساوی، منع تبعیض و حمایت یکسانِ قانون از

همه افراد ملت مبتنی است؛

نظر به اینکه حقوق شهروندی، بر اصولی همچون کرامت انسانی، صیانت از حقوق و آزادیهای غیرقابل

اطلاعات و تبادل آن، آزادی مطبوعات و رسانهها، حق نقد و نظر و نظارت همگانی، حق سکونت و آزادی

رفتوآمد، حق برخورداری از تابعیت، حق تعیین سرنوشت و اداره شایسته امور کشور به اتکای آرای عمومی از

طریق نظام انتخاباتی سالم، شفاف و رقابتی و همهپرسی آزاد، حق تأسیس، اداره، عضویت و فعالیت در

تشکلها، احزاب و انجمنهای مدنی و صنفی، حق شرکت آزادانه در اجتماعات و راهپیماییها و سایر حقوق،

تنها با تعهد، مسئولیتپذیری و اراده سیاسی دولت امکانپذیر است؛

با توجه به اینکه استیفای حقوق و آزادیهای مدنی و سیاسی ازجمله آزادی اندیشه، بیان و دسترسی به

ب

نظام اقتصادی شفاف و رقابتی، حق مالکیت، برخورداری از مسکن، تغذیه و آب آشامیدنی سالم، رفاه و تأمین

اجتماعی فراگیر، خدمات بهداشتی و درمانی، کار و اشتغال شایسته، آموزش و تحصیلات عالی و مشارکت در

حیات فرهنگی، منوط است؛

نظر به اینکه مشارکت مردم در حیات اجتماعی به برخورداری بدون تبعیض شهروندان از حق بهرهمندی از

برخورداری از محیطزیست سالم، حق هویت فرهنگی، حق صلح و نفی خشونت و تنفر و حق ارتباط، در سطح

ملی و بین المللی ضروری است؛

نظر به اینکه مشارکت، همکاری و مسئولیت پذیری افراد، گروهها و دولتها برای استیفای حق توسعه، حقِ دادرسی عادلانه، مصونیتِ حریم خصوصی از هرگونه تعرض غیرقانونی، منع استراق سمع، بازرسی، تجسس، تفتیش عقاید و افشای غیرقانونی اطلاعات، بازداشت خودسرانه افراد و هرگونه شکنجه یا اجبار به ادایشهادت، اقرار یا سوگند برای همه شهروندان با سایر قوا همکاری کند و رعایتِ اصل برائت، اصل قانونی بودن

جرم و مجازات و صلاحیت مرجع رسیدگی به اتهام، شفافسازی جرائم و رعایت حقوق متهمان و محکومان

بهویژه در جرائم سیاسی و رسانهای، حقِ محاکمه عادلانه، علنی و بدون تبعیض و حقِ انتخاب یا بهرهمندی از

وکیل را دنبال کند؛

نظر به اینکه دولت وظیفه خود میداند در جهت تأمین آزادی و امنیت شهروندی، دسترسی به عدالت و

تکالیف و منافع عمومی امکانپذیر نیست؛

نظر به اینکه استیفای حقوق شهروندی بدون آگاهی، توانمندی و مسئولیتپذیری شهروندان نسبت به حقوق،

الف اعلام میکنم دولت با همکاری سایر قوا و ارکان حاکمیت در حدود صلاحیتها، منابع و امکانات و در

-

چارچوب قانون اساسی نسبت به موارد زیر اقدام میکند:

1

دولتی و غیردولتی در صیانت از حقوق شهروندی؛

2

عمومی و گسترش مطالبات همگانی و مقابله با هرگونه تعرض به حقوق شهروندی؛

3

جنسیت، قومیت، مذهب و گرایشهای سیاسی اجتماعی و پیگیری اجرای این اصل از سوی سایر قوا و نهادها؛

. آگاهیبخشی، ظرفیتسازی و ارتقای فرهنگ عمومی و افزایش حساسیت، تعهد و مهارت کارگزاران نهادهای. تشویق، حمایت و جلب مشارکت افراد، متخصصان، تشکلها و نهادهای مدنی و خصوصی برای ارتقای فرهنگ. توجه به اصل عدم تبعیض و تساوی همه افراد و گروهها در برابر قانون بدون هرگونه ملاحظهای از قبیل-

4

شدید هرگونه توهین یا برخورد تحقیرآمیز از سوی مقامات و مأموران با مردم؛

5

شکایات و رسیدگی در کمترین زمان ممکن؛

6

شهروندی و یافتن راهکارهای عملی در نظام حقوقی ایران و انجام اقدامات اصلاحی و جبرانی؛

. اهتمام به مصادیق اصل کرامت انسانی و پیگیری اجرای آن از سوی قوای سه گانه و نهادها؛ از جمله منع. تدوین آیینها و روشهای غیر قضایی برای مقابله با نقض حقوق شهروندی باهدف طرح آسان اعتراضات و. گسترش مطالعات و بررسیهای علمی و کاربردی بهمنظور شناسایی چالشها و موانع فراروی تحقق حقوق

ج

7

شهروندی؛

8

نقض حقوق شهروندی و صیانت فضای رسانهای کشور بهویژه رسانههایی که از بودجه عمومی استفاده میکنند

در برابر اقدامات غیراخلاقی و غیرمسئولانه، دروغپراکنی، اتهام زنی، هجو، تمسخر و پرخاشگری در جهت

خدشهدار کردن کرامت و حیثیت و حرمت اشخاص؛

9

غیردولتی برای ایجاد هماهنگی و انسجام در رعایت حقوق شهروندان و یافتن راهکارهای قانونی مناسب؛

10

امکانات قوه مجریه و با همکاری سایر قوا و نهادهای عمومی و مدنی؛

11

تصمیمات و اقدامات؛

12

. تدوین شاخصهای کمی و کیفی بهمنظور پایش و ارزیابی فعالیت همه دستگاههای اجرایی در حوزه حقوق. حمایت از نظارت عمومی بهویژه از طریق نهادها و رسانههای همگانی در شناسایی، نقد و تحلیل زمینههای. برنامهریزی و تلاش مستمر در همکاری با دیگر قوا و دستگاههای حاکمیتی، مراجع عمومی و نهادهای. پیشگیری از ایجاد زمینههای نقض حقوق شهروندی بهویژه نقضهای نظاممند و مکرر با استفاده از حداکثر. التزام مدیران و مسئولان اجرایی به رعایت حقوق شهروندی در همه برنامهریزیها، سیاستگذاریها،. برخورد قانونی با سوءاستفاده از قدرت در تعرض به حقوق شهروندی.

ب نظر به اینکه رئیسجمهور مکلف به اجرای قانون اساسی و پاسداری، حمایت و پشتیبانی از آزادی،

-

حرمت اشخاص و حقوق ملت است:

1

بهمثابه برنامه و خطمشی دولت برای رعایت و پیشبرد حقوق اساسی ملت ایران اعلام میکنم.

2

سایر قوا برای فراهم آوردن زمینههای اجرای آن اطمینان دارم.

3

قضاییه، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان، سازمان صداوسیما، نیروهای نظامی و انتظامی،

شوراهای اسلامی شهر و روستا و شورای عالی استانها و سایر نهادها را مورد توجه جدی قرار میدهم؛

4

همه شهروندان درخواست میکنم تا با ارائه نظرات و تذکرات خود، دولت و سایر قوا و دستگاههای حاکمیتی را

در راه تحقق و اجرای کامل این منشور و نیز تقویت و گسترش گفتمان حقوق شهروندی یاری کنند؛

5

قانونی و ساختاری و همچنین تلاشهای فرهنگی و آموزشی لازم را انجام دهند.

6

سازمانهای مردمنهاد نسبت به تعیین مصادیق و تشریح حقوق شهروندی در حوزه فعالیتها، مسئولیتها و

. را » منشور حقوق شهروندی « ، بر اساس اصل یکصد و سی و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. لوایح مورد نیاز را در خصوص حقوق شهروندی تدوین و به مجلس شورای اسلامی تقدیم میکنم و از همکاری. برای تحقق منشور حقوق شهروندی، همکاری، حسن تعامل و ارتباط سازنده با مجلس شورای اسلامی، قوه. از مراجع عظام، استادان حوزه و دانشگاه، متخصصان و صاحبنظران، احزاب، رسانهها، سازمانهای مردمنهاد و. به دستگاههای تابع قوه مجریه دستور میدهم تا برای اجرای دقیق منشور حقوق شهروندی، بسترسازیهای. به دستگاههای تابع قوه مجریه دستور میدهم با مشارکت بخش غیردولتی بهویژه احزاب، تشکلها و

د

اختیارات خود اقدام و مهمترین و شایعترین موارد نقض حقوق شهروندی را شناسایی و تدابیر قانونی لازم را

برای تحقق این حقوق بهویژه از طریق آموزش، اطلاعرسانی، ظرفیتسازی و گسترش فرهنگِ گفتوگو و

تعامل در حوزه عمومی، اتخاذ کنند.

7

غیردولتی برای پیشبرد حقوق شهروندی را اتخاذ خواهم کرد.

8

را در حوزه مسئولیت خود با تأکید بر تحقق هر چهبهتر حقوق شهروندی تهیه و به تصویب برسانند و » حقوقی

هرسال، گزارش ادواری حوزه مسئولیت خود را در زمینه پیشرفتها، چالشها، موانع و راهحلهای پیشنهادی، به

رئیسجمهور ارائه دهند.

9

منصوب مینمایم.

امیدوارم با عنایات الهی، پشتیبانی مردم، ارشادات مقام معظم رهبری، همکاری سایر قوا و هماهنگی نهادهای دولتی،

عمومی و مدنی، شاهد شکوفایی و پیشبرد حقوق شهروندی در کشور عزیزمان باشیم.

. تدابیر لازم را با همکاری سایر قوا برای توسعه، تقویت و اصلاح ظرفیت نهادهای موجود اعم از دولتی و. اصلاح و توسعه نظام « دستگاههای تابع قوه مجریه را مکلف میکنم ظرف شش ماه از اعلام این منشور، برنامه. را » دستیار ویژه رئیسجمهور در امور حقوق شهروندی « ، بهمنظور پیگیری در اجرای منشور حقوق شهروندی

حسن روحانی

رئیسجمهوری اسلامی ایران

منشور حقوق شهروندی

فهرست مطالب

مقدمه

1

الف حق حیات، سلامت و کیفیت زندگی

- 1

ب حق کرامت و برابری انسانی

- 2

پ حق آزادی و امنیت شهروندی

- 2

ت حق مشارکت در تعیین سرنوشت

- 3

ث حق اداره شایسته و حسن تدبیر

- 3

ج حق آزادی اندیشه و بیان

چ حق دسترسی به اطلاعات

ح حق دسترسی به فضای مجازی

خ حق حریم خصوصی

د حق تشکل، تجمع و راهپیمایی

ذ حق تابعیت، اقامت وآزادی رفت وآمد

ر حق تشکیل و برخورداری از خانواده

ز حق برخورداری از دادخواهی عادلانه

ژ حق اقتصاد شفاف و رقابتی

س حق مسکن

ش حق مالکیت

ص حق اشتغال و کار شایسته

ض حق رفاه و تأمین اجتماعی

ط حق دسترسی و مشارکت فرهنگی

ظ حق آموزش و پژوهش

ع حق محیطزیست سالم و توسعه پایدار

غ حق صلح، امنیت و اقتدار ملی

ارجاعات قانونی مواد منشور حقوق شهروندی 16

- 4- 5- 5- 5- 6- 6- 7- 7- 9- 9- 10- 10- 11- 11- 12- 13- 14

1

بسمالله الرحمن الرحیم

مقدمه

حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او، انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است.

هیچکس نمیتواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد. ملت ایران این

حق را از طریق اصول قانون اساسی اعمال کرده؛ و بهموجب اصول 113 و 121 ، مسئولیت اجرا و پاسداری از قانون

اساسی را بر عهده رئیسجمهور نهاده است. رئیسجمهور که در پیشگاه قرآن کریم و در برابر ملت ایران بر پشتیبانی از

حق، گسترش عدالت و حمایت از آزادی و کرامت انسانی افراد و حقوق ملت در قانون اساسی به خداوند سوگند یادکرده

را بهمثابه برنامه و خطمشی دولت برای رعایت و پیشبرد حقوق اساسی ملت ایران » منشور حقوق شهروندی « ، است

اعلام میکند

.

موضوع اصل ، » برنامه و خطمشی دولت « این منشور با هدف استیفا و ارتقای حقوق شهروندی و بهمنظور تدوین

134 قانون اساسی، تنظیم شده و شامل مجموعهای از حقوق شهروندی است که یا در منابع نظام حقوقی ایران

شناساییشدهاند و یا دولت برای شناسایی، ایجاد، تحقق و اجرای آنها از طریق اصلاح و توسعه نظام حقوقی و تدوین و

پیگیری تصویب لوایح قانونی یا هرگونه تدبیر یا اقدام قانونی لازم تلاش جدی و فراگیر خود را معمول خواهد داشت.

برای دستیابی به این هدف همکاری سایر قوا و نهادها و مشارکت مردم، تشکلها، اتحادیههای صنفی، سازمانهای

مردمنهاد و بخش خصوصی ضروری است.

مواد مختلف این منشور باید در هماهنگی و سازگاری با یکدیگر و در چارچوب نظام حقوقی موجود تفسیر و اجرا

شود و نباید موجب کاهش حقوق شهروندان ایرانی و حقوق اتباع سایر کشورها که در قوانین و یا تعهدات بینالمللی

کشور شناساییشده است، گردد.

الف حق حیات، سلامت و کیفیت زندگی

-

ماده 1

شهروندان از حق حیات برخوردارند. این حق را نمیتوان از آنها سلب کرد مگر بهموجب قانون. -

ماده 2

شهروندان از حق زندگی شایسته و لوازم آن همچون آب بهداشتی، غذای مناسب، ارتقای سلامت، بهداشت -

محیط، درمان مناسب، دسترسی به دارو، تجهیزات، کالاها و خدمات پزشکی، درمانی و بهداشتی منطبق با

معیارهای دانش روز و استانداردهای ملّی، شرایط محیط زیستی سالم و مطلوب برای ادامه زندگی برخوردارند.

ماده 3

حق زنان است که از برنامهها و تسهیلات بهداشتی و درمانی مناسب و آموزش و مشاورههای مناسب برای -

تأمین سلامت جسمی و روانی در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی در مراحل مختلف زندگی بهخصوص دوران

بارداری، زایمان، پس از زایمان و در شرایط بیماری، فقر یا معلولیت، برخوردار باشند.

2

ماده 4

حق کودکان است که صرفنظر از جنسیت بهطور خاص از هرگونه تبعیض، آزار و بهرهکشی مصون و از -

حمایتهای اجتماعی متناسب ازجمله در حوزه سلامت، مراقبت در مقابل بیماریهای روحی، روانی و جسمانی و

خدمات بهداشتی و درمانی برخوردار باشند.

ماده 5

حق توانخواهان )شهروندان دارای معلولیت( و سالمندان نیازمند است که از امکانات درمانی و توانبخشی -

برای بهبودی و یا توانمند شدن در جهت زندگی مستقل و مشارکت در جنبههای زندگی بهرهمند شوند.

ماده 6

شهروندان حق دارند از محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی و دینی و تعالی معنوی برخوردار شوند. دولت -

همه امکانات خود را برای تأمین شرایط لازم جهت بهرهمندی از این حق به کار میگیرد و با مفاسد اخلاقی

ازجمله دروغ، ریا، تملق، نابردباری، بیتفاوتی، تنفر، بیاعتمادی، افراطگری و نفاق در جامعه مبارزه میکند.

ب حق کرامت و برابری انسانی

-

ماده 7

شهروندان از کرامت انسانی و تمامی مزایای پیشبینیشده در قوانین و مقررات به نحو یکسان بهرهمند -

هستند.

ماده 8

اعمال هرگونه تبعیض ناروا بهویژه در دسترسی شهروندان به خدمات عمومی نظیر خدمات بهداشتی و -

فرصتهای شغلی و آموزشی ممنوع است. دولت باید از هرگونه تصمیم و اقدام منجر به فاصله طبقاتی و تبعیض

ناروا و محرومیت از حقوق شهروندی، خودداری کند.

ماده 9

حیثیت و اعتبار شهروندان مصون از تعرض است. هیچ شخص، مقام یا رسانهای بهویژه آنهایی که از بودجه -

و امکانات عمومی استفاده میکنند نباید با رفتار یا بیان اهانتآمیز نظیر هجو و افترا

اعتبار و حیثیت دیگران لطمه وارد کند.

، حتی از طریق نقلقول، به

ماده 10

توهین، تحقیر یا ایجاد تنفر نسبت به قومیتها و پیروان ادیان و مذاهب و گروههای مختلف اجتماعی و -

سیاسی، ممنوع است.

ماده 11

زنان حقدارند در سیاستگذاری، قانونگذاری، مدیریت، اجرا و نظارت، مشارکت فعال و تأثیرگذار داشته و -

بر اساس موازین اسلامی از فرصتهای اجتماعی برابر برخوردار شوند.

پ حق آزادی و امنیت شهروندی

-

ماده 12

آزادیهای فردی و عمومی شهروندان مصون از تعرض است. هیچ شهروندی را نمیتوان از این آزادیها -

محروم کرد. محدود کردن این آزادیها تنها به قدر ضرورت و به موجب قانون، صورت میگیرد.

ماده 13

هر شهروندی حق دارد از امنیت جانی، مالی، حیثیتی، حقوقی، قضایی، شغلی، اجتماعی و نظایر آن برخوردار -

باشد. هیچ مقامی نباید به نام تأمین امنیت، حقوق و آزادیهای مشروع شهروندان و حیثیت و کرامت آنان را مورد

3

تعرض و تهدید قرار دهد. اقدامات غیرقانونی به نام تأمین امنیت عمومی بهویژه تعرض به حریم خصوصی مردم

ممنوع است.

ماده 14

شهروندان حق دارند در صورت تعرض غیرقانونی به آزادی و امنیت خود، در حداقل زمان ممکن و با نهایت -

سهولت به مراجع و مأموران تأمینکننده امنیت عمومی، دسترسی داشته باشند. مراجع و مأموران مذکور باید بدون

وقفه و تبعیض و متناسب با تعرض یا تهدیدی که متوجه شهروندان شده است و با رعایت قوانین خدمات خود را

ارائه دهند.

ت حق مشارکت در تعیین سرنوشت

-

ماده 15

برخوردارند و میتوانند این حق را از طریق همهپرسی یا انتخابات آزاد و منصفانه اعمال کنند.

- شهروندان به شکل برابر از حق مشارکت در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خویش

ماده 16

یارانه، تبلیغات رادیوئی، تلویزیونی و مانند اینها(، بهرهمندی از کمکهای مردمی و سایر روشهای تأمین

هزینههای انتخاباتی، شکایت و اعتراض به تخلفات انتخاباتی نزد مقامات صلاحیتدار، از حقوق برابر برخوردارند.

- شهروندان برای مشارکت و نظارت در فرآیند انتخابات، برخورداری از امکانات و امتیازات دولتی )ازجمله

ماده 17

تصمیمات، اقدامات یا اظهارات مقامات و مسئولان دولتی، عوامل اجرایی و نظارتی و مأمورین نظامی، -

انتظامی و امنیتی پیش از انتخابات، در جریان بررسی شرایط نامزدهای انتخاباتی و پس از انتخابات باید کاملاً

شفاف، بیطرفانه و قانونمند باشد بهگونهای که حتی شائبه تقلب یا تخلف، یا حمایت از نامزد یا نامزدهای خاص به

وجود نیاید.

ماده 18

مراحل مختلف انتخابات رعایت کنند تا شائبه حمایت از نامزد یا نامزدهای خاص به وجود نیاید.

- صداوسیما و همه رسانههایی که از بودجه یا اموال عمومی استفاده میکنند، باید بیطرفی کامل را در

ث حق اداره شایسته و حسن تدبیر

-

ماده 19

انصاف برخوردارند. رعایت این حق توسط همه مسئولین و کارکنان الزامی است.

- شهروندان از حق اداره شایسته امور کشور بر پایهی قانونمداری، کارآمدی، پاسخگویی، شفافیت، عدالت و

ماده 20

غرضورزی شخصی، رابطه خویشاوندی، گرایشهای سیاسی و پیشداوری، در زمان معین و متناسب رسیدگی و

انجام شود.

- حق شهروندان است که امور اداری آنها با رعایت قانون، بیطرفانه و به دور از هرگونه منفعتجویی یا

ماده 21

طریق مراجعه به مراجع اداری و قضائی صالح، تقاضای احقاق حق کنند.

- حق شهروندان است که چنانچه تصمیمات نهادهای اداری و یا کارکنان را خلاف قوانین و مقررات بدانند، از

4

ماده 22

تأثیر قرار میدهند، آگاه شوند.

- حق شهروندان است که از تصمیمات و اقدامات اداری که بهنوعی حقوق و منافع مشروع آنها را تحت

ماده 23

را رد کنند باید حسب تقاضا، بهصورت مکتوب پاسخ داده و حداکثر راهنمایی را در چارچوب صلاحیتهای خود

ارائه نمایند.

- مقامات و مأموران اداری باید در روابط خود با شهروندان پاسخگو و قابلدسترس باشند و چنانچه درخواستی

ماده 24

درستکاری، امانتداری، مشورت، حفظ بیتالمال، رعایت حقالناس، توجه به وجدان و افکار عمومی، اعتدال و

تدبیر و پرهیز از تندروی، شتابزدگی، خودسری، فریبکاری، مخفیکاری و دستکاری در اطلاعات و پذیرفتن

مسئولیت تصمیمات و اقدامات خود، عذرخواهی از مردم در قبال خطاها، استقبال از نظرات مخالفین و منتقدین و

نصب و عزل بر مبنای شایستگی و توانایی افراد باشد.

حق شهروندان است که از - دولتی برخوردار باشند که متعهد به رعایت اخلاق حسنه، راستگویی،

ج حق آزادی اندیشه و بیان

-

ماده 25

شهروندان از حق آزادی اندیشه برخوردارند. تفتیش عقاید ممنوع است و هیچکس را نمیتوان بهصرف -

داشتن عقیدهای مورد تعرض و مؤاخذه قرارداد.

ماده 26

شهروندان حق دارند نظرات و اطلاعات راجع به موضوعات مختلف را با استفاده از وسایل ارتباطی، آزادانه جستجو،

دریافت و منتشر کنند. دولت باید آزادی بیان را بهطور خاص در عرصههای ارتباطات گروهی و اجتماعی و فضای

مجازی ازجمله روزنامه، مجله، کتاب، سینما، رادیو، تلویزیون و شبکههای اجتماعی و مانند اینها طبق قوانین

تضمین کند.

- هر شهروندی از حق آزادی بیان برخوردار است. این حق باید در چارچوب حدود مقرر در قانون اعمال شود.

ماده 27

رعایت قوانین و حقوق دیگران بیان کنند.

- شهروندان حق دارند اندیشه، خلاقیت و احساسِ خود را از طرق مختلف آفرینش فکری، ادبی و هنری با

ماده 28

برخوردارند. دولت موظف به ترویج و گسترش فرهنگ انتقادپذیری، تحمل و مداراست.

- شهروندان از حق نقد، ابراز نارضایتی، دعوت به خیر، نصیحت در مورد عملکرد حکومت و نهادهای عمومی

ماده 29

برخلاف موازین قانونی برای انتشار یا عدم انتشار اطلاعات یا مطالب درصدد اعمال فشار بر مطبوعات و سایر

رسانهها برآید یا به سانسور یا کنترل نشریات و سایر رسانهها مبادرت نماید.

- دولت از آزادی، استقلال، تکثر و تنوع رسانهها در چارچوب قانون حمایت میکند. هیچ مقامی حق ندارد

5

چ حق دسترسی به اطلاعات

-

ماده 30

خدمات عمومی دسترسی داشته باشند. همه دستگاهها و نهادها موظف به انتشار مستمر اطلاعات غیر طبقهبندیشده و

موردنیاز جامعه میباشند.

- حق شهروندان است که به اطلاعات عمومی موجود در مؤسسات عمومی و مؤسسات خصوصی ارائهدهنده

ماده 31

عمومی جمعآوری و نگهداری میشود دسترسی داشته باشند و در صورت مشاهده اشتباه، خواستار اصلاح این

اطلاعات گردند. اطلاعات خصوصی مربوط به افراد را نمیتوان در اختیار دیگران قرار داد، مگر بهموجب قانون یا با

رضایت خود افراد.

- حق شهروندان است که به اطلاعات شخصی خود که توسط اشخاص و مؤسسات ارائهدهنده خدمات

ماده 32

کودکان حق دارند به اطلاعات مناسب با سن خود دسترسی داشته باشند و نباید در معرض محتوای -

غیراخلاقی، خشونتآمیز یا هر نوع محتوایی قرار گیرند که موجب غلبه ترس یا بروز آسیب جسمی یا روانی شود.

ح حق دسترسی به فضای مجازی

-

ماده 33

دانش در فضای مجازی بهرهمند شوند. این حق از جمله شامل احترام به تنوع فرهنگی، زبانی، سنتها و باورهای

مذهبی و مراعات موازین اخلاقی در فضای مجازی است. ایجاد هرگونه محدودیت )مانند فیلترینگ، پارازیت،

کاهش سرعت یا قطعی شبکه( بدون مستند قانونی صریح ممنوع است.

- حق شهروندان است که آزادانه و بدون تبعیض از امکان دسترسی و برقراری ارتباط و کسب اطلاعات و

ماده 34

توانمندسازی کاربران به صورت غیر تبعیضآمیز برخوردار شوند.

- حق شهروندان است که از مزایای دولت الکترونیک و تجارت الکترونیک، فرصتهای آموزشی و

ماده 35

حق شهروندان است که از امنیت سایبری و فناوریهای ارتباطی و اطلاعرسانی، حفاظت از دادههای -

شخصی و حریم خصوصی برخوردار باشند.

خ حق حریم خصوصی

-

ماده 36

وسایل نقلیه شخصی از تفتیش و بازرسی مصون است، مگر به حکم قانون.

- حق هر شهروند است که حریم خصوصی او محترم شناخته شود. محل سکونت، اماکن و اشیاء خصوصی و

ماده 37

دادههای شخصی و نیز سایر مراسلات پستی و ارتباطات از راه دور نظیر ارتباطات تلفنی، نمابر، بیسیم و ارتباطات

اینترنتی خصوصی و مانند اینها ممنوع است مگر به موجب قانون.

- تفتیش، گردآوری، پردازش، بهکارگیری و افشای نامهها اعم از الکترونیکی و غیر الکترونیکی، اطلاعات و

ماده 38

- گردآوری و انتشار اطلاعات خصوصی شهروندان جز با رضایت آگاهانه یا بهحکم قانون ممنوع است.

6

ماده 39

حفاظت و حراست شود. در اختیار قرار دادن و افشای اطلاعات شخصی افراد ممنوع است و در صورت لزوم به

درخواست نهادهای قضایی و اداری صالح منحصراً در اختیار آنها قرار میگیرد. هیچ مقام و مسئولی حق ندارد

بدون مجوز صریح قانونی، اطلاعات شخصی افراد را در اختیار دیگری قرار داده یا آنها را افشا کند.

- حق شهروندان است که از اطلاعات شخصی آنها که نزد دستگاهها و اشخاص حقیقی و حقوقی است،

ماده 40

اهانتآمیز و غیر آزاردهنده انجام شود. همچنین آزمایشها و اقدامات پزشکی اجباری بدون مجوز قانونی ممنوع

است.

- هرگونه بازرسی و تفتیش بدنی باید با رعایت قوانین، احترام لازم و با استفاده از روشها و ابزار غیر

ماده 41

کنترلهای صوتی و تصویری خلاف قانون در محیطهای کار، اماکن عمومی، فروشگاهها و سایر محیطهای -

ارائه خدمت به عموم، ممنوع است.

ماده 42

نقض حرمت افراد و ایجاد ضرر مادی یا معنوی، مرتکبین طبق مقررات قانونی مسئول و موظف به جبران خسارت

میباشند.

- حق شهروندان است که حرمت و حریم خصوصی آنها در رسانهها و تریبونها رعایت شود. در صورت

د حق تشکل، تجمع و راهپیمایی

-

ماده 43

سیاسی و صنفی و سازمانهای مردمنهاد، با رعایت قانون، برخوردارند. هیچکس را نمیتوان از شرکت در آنها منع

کرد یا به شرکت در یکی از آنها مجبور ساخت. عضویت یا عدم عضویت نباید موجب سلب یا محدودیت حقوق

شهروندی یا موجب تبعیض ناروا شود.

- شهروندان از حق تشکیل، عضویت و فعالیت در احزاب، جمعیتها، انجمنهای اجتماعی، فرهنگی، علمی،

ماده 44

تصمیمگیریها و اجرای قانون مشارکت مؤثر داشته باشند.

- حق شهروندان است که در قالب اتحادیهها، انجمنها و نظامهای صنفی در سیاستگذاریها،

ماده 45

دسترسی به اطلاعات و دادگاه صالح را برای دادخواهی در مورد نقض حقوق شهروندی داشته باشند.

- فعالیتهای مدنی در حوزههای حقوق شهروندی حق هر شهروند است. سازمانهای مردمنهاد باید حق

ماده 46

آنها اقدام کنند و از بیطرفی دستگاههای مسئول و حفاظت از امنیت اجتماعات برخوردار شوند.

- حق شهروندان است که آزادانه و با رعایت قانون نسبت به تشکیل اجتماعات و راهپیماییها و شرکت در

ذ

حق تابعیت، اقامت وآزادی رفت وآمد -

ماده 47

حق شود.

- حق مسلم هر فرد ایرانی است که از مزایای تابعیت ایران بهرهمند شود و کسی نمیتواند مانع استیفای این

7

ماده 48

اینکه بهموجب قانون این حق محدود شده باشد.

- حق هر شهروند است که آزادانه در داخل کشور رفتوآمد کند و از ایران خارج و یا به ایران وارد شود، مگر

ماده 49

اقامت خود تبعید کرد یا از اقامت در محل موردعلاقهاش ممنوع یا به اقامت در محلی مجبور ساخت مگر در

مواردی که قانون مقرر میدارد.

- حق شهروندان است که در هر نقطه از سرزمین ایران، اقامت و سکونت کنند. هیچکس را نمیتوان از محل

ماده 50

بهرهمند شوند.

- اتباع ایرانی در هر نقطه از جهان حق دارند از خدمات و حمایتهای حقوقی، کنسولی و سیاسی دولت ایران

ر حق تشکیل و برخورداری از خانواده

-

ماده 51

خانواده، با رعایت قانون مربوط اقدام نمایند.

- حق شهروندان است که با رضایت کامل، آزادانه و بدون هیچگونه اجباری نسبت به ازدواج و تشکیل

ماده 52

- حق شهروندان است که از امکانات آموزشی، مشاورهای و پزشکی لازم در امر ازدواج بهرهمند باشند.

ماده 53

تسهیل ازدواج مبتنی بر ارزشها و سنتهای دینی و ملی برخوردار شوند.

- حق شهروندان است که از تدابیر و حمایتهای لازم برای تشکیل، تحکیم، تعالی و ایمنسازی خانواده،

ماده 54

محیط های خانوادگی و اجتماعی مصون باشند و در صورت بروز هر نوع خشونت امکان دسترسی آسان به مکان

های امن و نهادهای امدادی، درمانی و قضایی جهت احقاق حق خود را داشته باشند.

- حق همه شهروندان بهویژه زنان و کودکان است که از تعرض و خشونت گفتاری و رفتاری دیگران در تمام

ماده 55

سرپرستان قانونی آنها، صرفاً بر اساس قانون خواهد بود.

حق - کودکان است که از والدین و سرپرستان صلاحیتدار بهرهمند باشند. جدا کردن کودکان از والدین و

ز حق برخورداری از دادخواهی عادلانه

-

ماده 56

اداری و نظارتی، دسترسی داشته باشند. هیچکس را نمیتوان از این حق محروم کرد.

- حق شهروندان است که بهمنظور دادخواهی آزادانه و با سهولت به مراجع صالح و بیطرف قضایی، انتظامی،

ماده 57

اصول دادرسی عادلانه ازجمله اصل قانونی بودن جرم و مجازات، استقلال و بیطرفی مرجع قضایی و قضات، حق

دفاع، شخصی بودن مسئولیت جزایی، رسیدگی در مدتزمان معقول و بدون اطاله دادرسی و با حضور وکیل، اثبات

شود. احکام باید مستدل و مستند به قوانین و اصول مربوط صادر شود.

- اصل بر برائت است و هیچکس مجرم شناخته نمیشود مگر اینکه اتهام او در دادگاههای صالح و با رعایت

8

ماده 58

وکیل انتخاب نمایند. اگر افراد توانایی انتخاب وکیل در مراجع قضایی را نداشته باشند باید برای آنها امکانات

تعیین وکیل فراهم شود. در راستای استیفای خدشهناپذیر حق دفاع، از استقلال حرفهای وکلا حمایت خواهد شد.

- حق شهروندان است که از بدو تا ختم فرایند دادرسی در مراجع قضایی، انتظامی و اداری بهصورت آزادانه

ماده 59

یابند. موارد استثنا صرفاً به حکم قانون میباشد.

- اصل، برگزاری علنی محاکمات است و شهروندان حق دارند در صورت تمایل در جلسات رسیدگی حضور

ماده 60

قضایی، انتظامی و اداری برخوردارند و نباید کمترین خدشهای به شأن، حرمت و کرامت انسانی آنها وارد شود.

هرگونه رفتار غیرقانونی مانند شکنجه جسمی یا روانی، اجبار به ادای شهادت یا ارائه اطلاعات، رفتار توأم با تحقیر

کلامی یا عملی، خشونت گفتاری یا فیزیکی و توهین به متهم یا محکوم، نقض حقوق شهروندی است و علاوه بر

اینکه موجب پیگرد قانونی است، نتایج حاصل از این رفتارها نیز قابل استناد علیه افراد نیست.

- شهروندان )اعم از متهم، محکوم و قربانی جرم( از حق امنیت و حفظ مشخصات هویتیشان در برابر مراجع

ماده 61

بهصورت علنی و با حضور هیئتمنصفه انجام میشود. انتخاب اعضای هیئتمنصفه باید تجلی وجدان عمومی و

برآیند افکار و نظرات گروههای اجتماعی مختلف باشد.

- محاکمه شهروندانی که با اتهامات سیاسی یا مطبوعاتی مواجه میباشند صرفاً در دادگاههای دادگستری،

ماده 62

فشار و محدودیت بر خانواده و بستگان افراد در معرض اتهام و بازداشت ممنوع است.

- حق شهروندان است که از بازداشت خودسرانه و بازرسی فاقد مجوز مصون باشند. هرگونه تهدید، اعمال

ماده 63

قانونی آن و انتخاب وکیل آگاهی داشته باشند و از فرصت مناسب برای ارائه شکایت یا دفاعیات خود، ثبت دقیق

مطالب ارائهشده در همه مراحل دادرسی، نگهداری در بازداشتگاهها یا زندانهای قانونی و اطلاع خانواده از

بازداشت بهرهمند شوند.

- حق شهروندان است که از تمامی حقوق دادخواهی خود ازجمله اطلاع از نوع و علت اتهام و مستندات

ماده 64

مناسب، پوشاک، مراقبتهای بهداشتی و درمانی، ارتباط و اطلاع از خانواده، خدمات آموزشی و فرهنگی، انجام

عبادات و احکام دینی بهرهمند باشند.

- بازداشتشدگان، محکومان و زندانیان حق دارند که از حقوق شهروندی مربوط به خود از قبیل تغذیه

ماده 65

قانونی، حق شهروندان است.

- تجدیدنظرخواهی از احکام دادگاههای کیفری، حقوقی، اداری و مراجع شبه قضایی بر اساس معیارهای

ماده 66

حق همه بازداشتشدگان موقت و محکومان است که پس از پایان بازداشت یا اجرای حکم به زندگی -

شرافتمندانه خود بازگردند و از همه حقوق شهروندی به ویژه اشتغال به کار برخوردار شوند. محرومیت اجتماعی هر

محکوم جز در موارد مصرح قانونی و در حدود و زمان تعیین شده ممنوع است.

9

ماده 67

بر رعایت حقوق دادخواهی، اقدامات لازم را معمول خواهد داشت.

- دولت با همکاری سایر قوا و مراجع حاکمیتی برای ارتقای نظام حقوقی ایران و ایجاد الگوی کارآمد، با تأکید

ژ حق اقتصاد شفاف و رقابتی

-

ماده 68

قراردادها و پیمانهای بخش عمومی و دولتی با بخش خصوصی و اعطای هر نوع مجوز در حوزه اقتصادی به

شهروندان باید با رعایت قوانین و مقررات مربوط و رقابت منصفانه در دستیابی به فرصتها و امکانات انجام شود

- شهروندان در حق دستیابی به فرصتهای اقتصادی و امکانات و خدمات عمومی و دولتی برابرند. انعقاد.

ماده 69

باشند و نظرات خود را به اطلاع مرجع تصویبکننده برسانند و با فاصله زمانی مناسب از اتخاذ تصمیمات متفاوت با

سیاستها و رویههای پیشین مطلع شوند تا بتوانند خود را برای وقوع تغییرات آماده کنند و پس از اتخاذ تصمیم و

برای رعایت اصل شفافیت، شهروندان حق دارند با اطلاعرسانی عمومی از تصمیمات آگاهی یابند.

- حق شهروندان است که از فرایند وضع، تغییر و اجرای سیاستها، قوانین و مقررات اقتصادی اطلاع داشته

ماده 70

به برگزاری مزایدهها و مناقصهها مطلع شوند.

- حق شهروندان است که بهصورت برابر و با شفافیت کامل از اطلاعات اقتصادی و ازجمله اطلاعات مربوط

ماده 71

سرمایهگذاری آنها تضمین میکند.

- دولت فضای قانونمند، شفاف و رقابتی منصفانه را برای انجام انواع فعالیتهای اقتصادی شهروندان و امنیت

ماده 72

اقتصادی، شرایط لازم در خصوص تأمین امنیت سرمایهگذاری، سادهسازی، صراحت و ثبات در تصمیمات

اقتصادی، گسترش مناسبات و پیوندهای منطقهای، ایجاد تمهیدات لازم را برای حضور فعالان اقتصادی ایران در

بازارهای جهانی، حمایت از نوسازی و تجهیز بنگاههای تولیدی به دانش روز، تنظیم هدفمند صادرات و واردات،

مقابله با جرائم سازمانیافته اقتصادی، پولشویی و قاچاق کالا و ارز فراهم میکند.

- دولت بهمنظور تأمین حقوق اقتصادی شهروندان و به حداکثر رساندن مشارکت آحاد جامعه در فعالیتهای

س حق مسکن

-

ماده 73

نیاز و با رعایت اولویت و امکانات زمینه استیفای این حق را فراهم مینماید.

- حق شهروندان است که از مسکن ایمن و متناسب با نیاز خود و خانوادهشان بهرهمند شوند. دولت بر اساس

ماده 74

و ارزشهای فرهنگی، اجرای مقررات ملی ساختمان و طرحهای بهینهسازی مصرف انرژی را فراهم مینماید.

- دولت با اتخاذ تدابیر و وضع مقررات لازم، زمینه تأمین و بهبود وضعیت مسکن متناسب با ویژگیهای بومی

10

ش حق مالکیت

-

ماده 75

اموال او را مصادره یا ضبط یا توقیف کند یا نسبت به حقوق مالی یا مالکیت او ممانعت، مزاحمت یا محدودیت

ایجاد کند، مگر بهموجب قانون.

- حق مالکیت شخصی شهروندان محترم است. هیچ شخص یا مقامی نمیتواند مالکیت دیگری را سلب، یا

ماده 76

است و شهروندان حق دارند که در چهارچوب قانون از حمایتهای لازم برای خلق و عرضه آثار هنری و انتفاع از

حقوق مادی و معنوی ناشی از آنها در داخل و خارج از کشور برخوردار شوند.

- انواع مالکیتهای فکری از جمله مالکیت ادبی، هنری و صنعتی با رعایت قانون، محترم و مورد حمایت

ص

حق اشتغال و کار شایسته -

ماده 77

نمایند و به آن اشتغال داشته باشند. هیچکس نمیتواند به دلایل قومیتی، مذهبی، جنسیتی و یا اختلافنظر در

گرایشهای سیاسی و یا اجتماعی این حق را از شهروندان سلب کند.

- حق شهروندان است که آزادانه و بدون تبعیض و با رعایت قانون، شغلی را که به آن تمایل دارند انتخاب

ماده 78

قانونی بهگونهای که قادر به تأمین معاش خود بهصورت منصفانه و آبرومندانه باشند، برخوردارند. دولت شرایط

مناسب را برای تحقق این حق تضمین و بر آن نظارت مینماید.

- شهروندان از حق فرصت برابر در دسترسی به مشاغل و انتخاب آزادانه حرفه موردنظر خود طبق موازین

ماده 79

- حق شهروندان است که از آموزشهای لازم درباره مشاغل بهرهمند شوند.

ماده 80

آسیبهای جسمی و روحی در محیطهای کار بهرهمند باشند.

- حق شهروندان است که از بهداشت محیطی و کاری سالم و ایمن و تدابیر ضروری برای پیشگیری از

ماده 81

- شهروندان از حیث نقض قوانین و مقررات کار، حق دادخواهی در برابر مراجع قانونی را دارند.

ماده 82

با شغل باشد و رویکردهای سلیقهای، جناحی و تبعیضآمیز و استفاده از روشهای ناقض حریم خصوصی در فرایند

گزینش ممنوع است.

- بهکارگیری، ارتقا و اعطای امتیازات به کارکنان باید مبتنی بر تخصص، شایستگی و توانمندیهای متناسب

ماده 83

شوند.

- حق زنان است که از فرصتهای شغلی مناسب و حقوق و مزایای برابر با مردان در قبال کار برابر، برخوردار

ماده 84

اشتغال اجباری کودکان به کار ممنوع است. موارد استثنا که در جهت منافع و مصالح آنان باشد صرفاً به -

حکم قانون مجاز میباشد.

11

ض حق رفاه و تأمین اجتماعی

-

ماده 85

و آرام، داشتن فرصت و امکان برای همراهی بیشتر با خانواده، تفریح، ورزش و گردشگری حق هر شهروند است.

- آرامش، شادابی و امید به آیندهای بهتر، خودسازی معنوی و توانافزایی اجتماعی، برخورداری از زندگی امن

ماده 86

حق - هر شهروند است که از رفاه عمومی و تأمین اجتماعی و خدمات امدادی بهرهمند شود.

ماده 87

- حق شهروندان است که در صورت بیکاری ناخواسته، طبق قانون از حقوق بیمه بیکاری برخوردار شوند.

ماده 88

اجتماعی و ایمنسازی محیط زندگی بهرهمند شوند.

- حق شهروندانِ روستانشین و عشایر است که حسب مورد از حقوقی چون توسعه روستایی، بیمه و تأمین

ماده 89

باشند و بتوانند با حفظ فرهنگ اسلامی ایرانی در عرصههای ورزشی ملی و جهانی حضور یابند.

- حق همه شهروندان به ویژه زنان است که به امکانات ورزشی و آموزشی و تفریحات سالم، دسترسی داشته

ماده 90

مرخصی زایمان و درمان بیماریهای شایع زنان بهرهمند شوند.

- حق زنان است که از تغذیه سالم در دوران بارداری، زایمان سالم، مراقبتهای بهداشتی پس از زایمان،

ماده 91

روانگردان برخوردار باشند. گروههای آسیبپذیر و مددجویان از اقدامات مؤثر دولت در زمینه توانمندسازی، امید به

زندگی و اعمال سیاستهای تأمینی برخوردار میشوند.

- حق شهروندان است که از محیط زندگی عاری از آسیبهای فردی و اجتماعی از جمله مواد مخدر و

ماده 92

حق جامعه ایثارگران و خانوادههای معظم آنان است که بهطور خاص از تمهیدات ضروری برای -

توانمندسازی فردی و جمعی برای حضور و مشارکت مؤثر در عرصههای مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی

برخوردار شوند.

ماده 93

بیمه گران و نهادهای بیمهای، تنظیم روابط بیمهگر و بیمهگزار و بهبود سازوکارهای رسیدگی به دادخواهی

بیمهشدگان و سایر ذینفعان میباشد.

- دولت از حقوق بیمهشدگان حمایت میکند و این حمایت شامل تضمین فضای رقابتی، نظارت بر فعالیت

ماده 94

مخاطره مواجه نکند.

- شهروندان حق دسترسی به کالاها و خدمات استاندارد را دارند بهگونهای که بهداشت یا سلامت آنها را با

ط حق دسترسی و مشارکت فرهنگی

-

ماده 95

متوازن از جنبههای مختلف فرهنگ حق شهروندان است.

- برخورداری از آثار و فواید توسعه فرهنگی و پیشرفتهای علمی، مشارکت در حیات فرهنگی و حمایت

12

ماده 96

احترام است.

- تنوع و تفاوتهای فرهنگی مردم ایران بهعنوان بخشی از میراث فرهنگی در چارچوب هویت ملی مورد

ماده 97

- شهروندان فارغ از تفاوتهای قومی و مذهبی از حق ارتباطات بین فرهنگی برخوردارند.

ماده 98

دولت مکلف به حفظ و حراست از میراث تمدنی و فرهنگی و حفظ آثار، بناها و یادبودهای تاریخی -

صرفنظر از تعلق آنها به گروههای مختلف فرهنگی است.

ماده 99

ازجمله در تأسیس تشکلها، انجمنها، برپایی آیینهای دینی و قومی و آداب و رسوم فرهنگی با رعایت قوانین

برخوردار باشند.

- شهروندان حقدارند از امکانات لازم برای مشارکت در حیات فرهنگی خود و همراهی با دیگر شهروندان

ماده 100

فعالان عرصههای هنری حق دارند در فضای غیرانحصاری آزادانه فعالیت کنند. دولت موظف است تدابیر -

لازم برای جلب مشارکت رقابتی بخش خصوصی در مراحل تولید و عرضه آثار هنری را فراهم کند.

ماده 101

- شهروندان از حق یادگیری و استفاده و تدریس زبان و گویش محلی خود برخوردارند.

ماده 102

شهروندان در انتخاب نوع پوشش خود متناسب با عرف و فرهنگ اجتماعی و در چارچوب موازین قانونی -

آزاد هستند.

ماده 103

عمومی، تشکلها و سازمانهای اجتماعی، فرهنگی و هنری مخصوص خود را تشکیل دهند.

حق همه شهروندان به ویژه - زنان است که ضمن برخورداری از مشارکت و حضور در فضاها و مراکز

ظ حق آموزش و پژوهش

-

ماده 104

آموزش رایگان تا پایان دوره متوسطه را فراهم میسازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سرحد نیاز و ضرورت کشور

بهطور رایگان گسترش میدهد. دولت آموزش پایه را برای افراد فاقد آموزش ابتدایی فراهم میآورد.

- شهروندان از حق آموزش برخوردارند. آموزش ابتدایی اجباری و رایگان است. دولت زمینه دسترسی به

ماده 105

تسهیلات و حمایتهای علمی ازجمله فرصت مطالعاتی، بورسیه و غیره صرفاً باید بر اساس توانمندیهای علمی،

شایستگی، فارغ از گرایشهای جناحی و حزبی و مانند اینها باشد.

- همه استادان و دانشجویان حق بهرهمندی از مزایای آموزشی و پژوهشی ازجمله ارتقا را دارند. اعطای

ماده 106

اظهارنظر آزادند و آنها را نمیتوان بهصرف داشتن یا ابراز عقیده در محیطهای علمی مورد تعرض و موأخذه قرار

داد یا از تدریس و تحصیل محروم کرد. اساتید و دانشجویان حق دارند نسبت به تأسیس تشکلهای صنفی،

سیاسی، اجتماعی، علمی و غیره و فعالیت در آنها اقدام کنند.

- جوامع علمی، حوزوی و دانشگاهی از آزادی و استقلال علمی برخوردارند، استادان، طلاب و دانشجویان در

13

ماده 107

دانشجویان اهتمام جدی ورزند. رسیدگی به تخلفات انضباطی دانشجویان باید با رعایت حق دادخواهی، اصول

دادرسی منصفانه و دسترسی به مراجع صالح مستقل و بیطرف و با رعایت حق دفاع و تجدیدنظرخواهی، در

حداقل زمان و بدون تأخیر، مطابق با مقررات انجام شود.

- دانشگاه باید مکانی امن برای استادان و دانشجویان باشد. مسئولان دانشگاه باید برای تضمین امنیت

ماده 108

حق دانشآموزان است که از آموزشوپرورشی برخوردار باشند که منجر به شکوفایی شخصیت، استعدادها -

و توانائیهای ذهنی و جسمی و احترام به والدین و حقوق دیگران، هویت فرهنگی، ارزشهای دینی و ملی شود و

آنها را برای داشتن زندگی اخلاقی و مسئولانه توأم با تفاهم، مسالمت، مدارا و مروت، انصاف، نظم و انضباط،

برابری و دوستی بین مردم و احترام به محیطزیست و میراث فرهنگی آماده کند.

ماده 109

مربوط به زندگیشان باید شنیده شود و مورد توجه قرار گیرد.

- حق دانش آموزان است که شخصیت و کرامت آنان مورد احترام قرار گیرد. نظرات کودکان در مسائل

ماده 110

نسبت به یک نژاد یا مذهب خاص را از طریق آموزش یا تربیت یا رسانههای جمعی در ذهن کودکان ایجاد کند.

- هیچکس حق ندارد موجب شکلگیری تنفرهای قومی، مذهبی و سیاسی در ذهن کودکان شود یا خشونت

ماده 111

نباید موجب محرومیت از حق تحصیل دانش و مهارتهای شغلی شود.

- توانخواهان باید بهتناسب توانایی از فرصت و امکان تحصیل و کسب مهارت برخوردار باشند و معلولیت

ع حق محیطزیست سالم و توسعه پایدار

-

ماده 112

- حفاظت از محیطزیست که نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته -

باشند وظیفهای همگانی است. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آنکه با آلودگی محیطزیست یا تخریب

-

غیرقابلجبران آن همراه باشد، ممنوع است. حفاظت، بهسازی و زیباسازی محیطزیست و گسترش فرهنگ حمایت

از محیطزیست حق شهروندان است و دولت این حق را در برنامهها، تصمیمات و اقدامهای توسعهای، اقتصادی،

اجتماعی، فرهنگی، دفاعی و امنیتی مدنظر قرار میدهد و با آلودگی و تخریب محیطزیست مقابله میکند.

ماده 113

آلودگیهای ناشی از امواج و تشعشعات مضر و آگاهی از میزان و تبعات آلایندههای محیطزیست را دارد.

دستگاههای اجرایی برای کاهش آلایندههای زیستمحیطی بهویژه در شهرهای بزرگ تدابیر لازم را اتخاذ

میکنند.

- هر شهروند حق بهرهمندی از محیطزیست سالم، پاک و عاری از انواع آلودگی، ازجمله آلودگی هوا، آب و

ماده 114

پتروشیمی یا هستهای و مانند آن باید پس از ارزیابی تأثیرات زیستمحیطی انجام شود. اجرای طرحهای توسعهای

منوط به رعایت دقیق ملاحظات زیستمحیطی خواهد بود.

- هرگونه اقدام بهمنظور توسعه زیربنایی و صنعتی مانند احداث سدها و راهها و صنایع استخراجی،

14

ماده 115

مبادله فرهنگی برای تحقق توسعه پایدار همهجانبه و متوازن و رفع موانع بینالمللی اقدام خواهد نمود. حق

شهروندان است که از مزایا و منافع فنآوریهای نو در کلیه زمینهها از جمله بهداشتی، پزشکی، دارویی، غذایی،

اقتصادی و تجاری بهرهمند شوند.

- دولت با ایفای نقش بینالمللی مؤثر از طریق همکاریهای اقتصادی، تبادل اطلاعات، انتقال دانش فنی و

غ حق صلح، امنیت و اقتدار ملی

-

ماده 116

باشند. دولت با رعایت اصول عزت، حکمت و مصلحت، برقراری، حفظ و ارتقای روابط و مناسبات پایدار با کشورها

و سازمانهای بینالمللی را دنبال میکند و با استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و روشهای خردمندانه برای ترویج و

تقویت گفتمان صلح، صیانت از حقوق بشر و کرامت انسانها، مبارزه با خشونت و افراطیگری و دفاع از حقوق

مظلومان تلاش میکند.

حق - شهروندان است که از سیاست خارجی شفاف و صلحطلبانه در چارچوب منافع و امنیت ملی، برخوردار

ماده 117

خواهد نمود.

- دولت برای حمایت از حقوق ایرانیان خارج از کشور و بهبود وجهه بینالمللی ایران، برنامهریزی و اقدام

ماده 118

- شهروندان حق دارند از امنیت، استقلال، وحدت، تمامیت ارضی و اقتدار ملی برخوردار باشند.

ماده 119

دولت موظف است با برنامهریزیهای لازم و تخصیص منابع کافی در جهت بازدارندگی راهبردی و -

ارتقای توانمندی دفاعی کشور اقدامات لازم به ویژه تجهیز و تقویت نیروهای مسلح را به عمل آورد.

ماده 120

شهروندان حق دارند از آموزش دفاعی لازم برخوردار باشند. دولت با برنامهریزی و تخصیص امکانات لازم -

نسبت به تقویت بنیه دفاعی و بسیج عمومی اقدام مینماید.

15

سازوکار اجرا و نظارت بر حسن اجرای حقوق شهروندی

1 . رئیسجمهور برای نظارت، هماهنگی و پیگیری اجرای مناسب تعهدات دولت در این منشور، دستیار ویژهای را تعیین

مینماید. پیشنهاد برنامه و خطمشی مربوط به اجرای کامل منشور حقوق شهروندی از جمله مسئولیتهای دستیار

ویژه است.

2 . دستگاههای اجرایی تابع قوه مجریه موظفاند با هماهنگی دستیار ویژه در حدود صلاحیتهای قانونی خود، با جلب

مشارکت مردم، تشکلها، سازمانهای مردمنهاد و بخش خصوصی، ضمن جمعبندی و مدون سازی حقوق و

آزادیهای مندرج در قانون اساسی و قوانین عادی، در حوزه مسئولیتها و اختیارات خود و شناسایی موارد نقض

حقوق شهروندی، تدابیر و اقدامات قانونی لازم را برای تحقق این حقوق بهویژه از طریق تدوین و اجرای برنامه

اصلاح و توسعه نظام حقوقی، آموزش، اطلاعرسانی و ظرفیتسازی و تقویت مفاهمه، گفتگو و تعامل در حوزه

عمومی انجام دهند.

3 . دستگاههای تابع قوه مجریه موظفاند برنامه اصلاح و توسعه نظام حقوقی مربوط به خود را ظرف مدت شش ماه از

انتشار این منشور تهیه و در اختیار دستیار ویژه ریاست جمهوری قرار دهند و هرسال گزارش ادواری پیشرفتها،

چالشها، موانع و راهحلهای پیشنهادی برای ارتقاء و اجرای حقوق شهروندی را در حوزه مسئولیت خود ارائه و از

طریق اصلاحات نهادی و ساختاری، برای تحقق حقوق شهروندی مندرج در این منشور اقدام کنند.

4 . وزارتخانههای آموزشوپرورش، علوم، تحقیقات و فنآوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای آشنایی هرچه

بیشتر دانش آموزان و دانشجویان با آموزههای حقوق شهروندی، ترتیبات لازم را اتخاذ مینمایند.

5 . رئیسجمهور هرساله گزارش پیشرفتها و راهکارهای رفع موانع تحقق حقوق شهروندی را به ملت ارائه و در صورت

نیاز، منشور را روزآمد میکند.

حسن روحان ی

رئیسجمهوری اسلام ی ایران

ارجاعات قانونی مواد منشور حقوق شهروندی

17

ماده 1 اصول بیست و دوم، سی و ششم و سی و هفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون آیین دادرسی کیفری مصوب

– - 1392 قانون

مجازات اسلامی، مصوب 1392 قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب

ماده 2 بند

تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب

سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی مصوب

ماده 3 اصول ده و بیست و یکم قانون اساسی، منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران مصوب

انقلاب فرهنگی سیاستها و راهبردهای ارتقای سلامت زنان مصوب

– - 1383 .- 12 اصل سوم، اصل بیست و نهم، بند 2 اصل چهل و سوم، اصل پنجاهم قانون اساسی، سند چشمانداز جمهوری اسلامی ایران، قانون1367 قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی مصوب – – 1372 ، بند 71392 .– - 1383 شورای عالی– – 1386 شورای انقلاب فرهنگی.

ماده 4 اصل بیست و یکم قانون اساسی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب

– – - 1381 قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و

بد سرپرست مصوب

ماده 5 قانون الحاق به کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت مصوب

ماده 6 بند

19 راهبردهای ملی مصوبه نقشه مهندسی فرهنگی کشور مصوب

1392 ، قانون الحاق به کنوانسیون حقوق کودک مصوب 1372 .– - 1387 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوب – – 1383 .- 1 اصل سوم، اصل بیست و سوم، بند 1 اصل 21 و اصل یکصد و پنجاهوشش قانون اساسی، بندهای 21 و 44 اقدامات ملی، بندهای 17 و1391 شورای عالی انقلاب فرهنگی، قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و -

ارشاد اسلامی مصوب

اداری مصوب

ماده 7 اصل بیست و دوم قانون اساسی، بند

ماده 8 اصول سوم، سیزدهم، نوزدهم، بیستم و سیام قانون اساسی قانون نحوه اجرای اصل

1380 سیاستهای کلی آمایش سرزمین مصوب

ماده 9 اصول سوم، بیست و دوم و بیست و سوم قانون اساسی.

1365 ، بند 1 سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزشوپرورش کشور مصوب - 1392 و بند 1 سیاستهای کلی نظام- 1389 .- 6 اصل دوم قانون اساسی و اصول نوزدهم و بیستم قانون اساسی.- - 48 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب– - 1390 ، قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 و بند 1 اصل چهل و سوم قانون اساسی.-

ماده 10 اصول دوازدهم، چهاردهم، نوزدهم، بیست و دوم و بیست و چهارم قانون اساسی، قانون مطبوعات مصوب

سیاستها و ضوابط حاکم بر تبلیغات محیطی مصوب

– - 1379 جزء ) - 4 ( بند الف1388 شورای عالی انقلاب فرهنگی. -

ماده 11 بندهای

جمهوری اسلامی ایران مصوب

عالی انقلاب فرهنگی.

ماده 12 اصول نهم، بیست و دوم، سی و ششم، سی و هفتم و پنجاه و یکم قانون اساسی و بند

ماده 13 اصول سوم، نهم، بیست و دوم، بیست و سوم و بیست و پنجم قانون اساسی قانون تشکیل وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی مصوب

- 8 ، 9 و 14 اصل سوم و اصول بیستم و بیست و یکم قانون اساسی، بندهای 15 و 51 منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در نظام1383 شورای عالی انقلاب فرهنگی. بند 12 سیاستها و راهبردهای ارتقای سلامت زنان مصوب 1386 شورای- 7 اصل سوم قانون اساسی.- - -

1362 .

ماده 14 اصول سی و چهارم، صد و پنجاه و ششم، صد و پنجاه و نهم و یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی، قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب

– -

1386 ، قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب

ماده 15 اصول سوم، ششم و پنجاه و هفتم، پنجاه و هشتم و پنجاه و نهم قانون اساسی و بند

ماده 16 اصل سوم و اصل نوزدهم قانون اساسی، قانون انتخابات ریاست جمهوری مصوب

شورای اسلامی مصوب

ماده 17 اصل سوم قانون اساسی، قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب

1369 .- 3 اصل چهل و سوم قانون اساسی.– - 1379 و اصلاحات بعدی آن، قانون انتخابات مجلس1378 و اصلاحات بعدی آن.– - 1378 و اصلاحات بعدی آن.

ماده 18 بندهای

ماده 19 بندهای

- 8 و 9 اصل سوم و اصل 175 قانون اساسی.- 6 ، 8 ، 9 و 10 اصل سوم و اصول نوزدهم و بیستم قانون اساسی، سیاستهای کلی نظام اداری مصوب 1389 قانون ارتقای -

سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مصوب

ماده 20 بندهای

ماده 21 اصول سی و چهارم، یکصد و هفتادم، یکصد و هفتاد و سوم و یکصد و هفتاد و چهارم قانون اساسی، قانون تشکیل سازمان بازرسی کشور

1390 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب – - 1386 .- 6 ، 9 و 10 اصل سوم قانون اساسی، ماده 28 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 .– -

مصوب 1360 ، قانون دیوان عدالت اداری مصوب

ماده 22 اصل سوم قانون اساسی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب

بند 18 سیاستهای کلی نظام اداری مصوب

ماده 23 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب

- 1392 .– - - 1388 ، قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار مصوب 1390 و1389 .– - 1386 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب – - 1372 قانون انتشار و دسترسی آزاد به -

اطلاعات مصوب

ماده 24 بند

کلی نظام اداری مصوب

ماده 25 اصل بیست و سوم قانون اساسی قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب

- 1388 و بند 20 سیاستهای کلی نظام اداری مصوب 1389 .- 9 اصل سوم قانون اساسی، مواد 25 الی 28 و 41 ، 53 و 114 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 و مواد مختلف سیاستهای1389 .– - - 1383 .

18

ماده 26 بند

- 2 اصل سوم و اصول بیست و چهارم و یکصد و هفتاد و پنجم قانون اساسی، قانون مطبوعات مصوب 1364 و اصلاحات بعدی آن. -

ماده 27 بند

- 4 اصل سوم و اصل بیست و چهارم و یکصد و هفتاد و پنجم قانون اساسی، قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

مصوب 1365 .

ماده 28 اصول هشتم و قانون اساسی، ماده

- 8 قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر مصوب 1393 ماده 3 قانون مطبوعات مصوب

1364 و اصلاحات بعدی آن، بند

4 سیاستهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در حوزه مطبوعات مصوب 1380 شورای عالی انقلاب -

فرهنگی.

ماده 29 بند

- 2 اصل سوم و اصل نهم قانون اساسی ماده - 3 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 1388 ماده - 4 قانون مطبوعات

مصوب 1364 و اصلاحات بعدی آن.

ماده 30 بند

نظام اداری و مقابله با فساد مصوب

ایران به کنوانسیون مبارزه با فساد مصوب

ماده 31 اصل

ماده 32 قانون الحاق به کنوانسیون حقوق کودک مصوب

کتاب مصوب

ماده 33 بند )ب( اصل دوم و بند

رایانهای مصوب

ماده 34 بند )ب( اصل دوم قانون اساسی، قانون تجارت الکترونیک مصوب

جرائم رایانهای مصوب

ماده 35 فرمان مقام معظم رهبری بر تشکیل شورای عالی مجازی و تعیین اعضای حقیقی و حقوقی آن

دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب

ماده 36 اصول بیست و دوم و بیست و پنجم قانون اساسی، مواد

که در امور سمعی و بصری فعالیت غیرمجاز میکنند مصوب

قانون حمایت از آمران به معروف مصوب

ماده 37 اصل بیست و پنجم قانون اساسی، ماده

بصری فعالیت غیرمجاز میکنند مصوب

احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب

ماده 38 اصل بیست و پنجم قانون اساسی، ماده

بصری فعالیت غیرمجاز میکنند مصوب

ماده 39 اصل بیست و پنجم قانون اساسی، مواد

ماده 40 اصل بیست و پنجم قانون اساسی، ماده

ماده 41 اصل بیست و پنجم قانون اساسی، قانون مطبوعات مصوب

- 2 اصل سوم قانون اساسی، مواد 2 و 10 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، مصوب 1388 بند )الف( ماده - 3 قانون ارتقا سلامت1390 ، قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار مصوب 1390 و ماده 10 قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی1387 .- 22 قانون اساسی، ماده 14 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 1388 .– - 1372 ، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص اهداف، سیاستها و ضوابط نشر- 1389 و ماده 17 قانون اجازه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک مصوب 1372 .- 1 اصل سوم و اصل بیست و چهارم قانون اساسی، قانون تجارت الکترونیک مصوب 1382 و ماده 21 قانون جرائم1388 .- - 1382 ، ماده 38 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 ، قانون- 1388 و بند 15 سیاستهای کلی نظام اداری مصوب 1389 .– - 1390 ، مواد 13 و 14 قانون انتشار و- 1388 و ماده 1 قانون جرائم رایانهای مصوب 1388 .- 4 و 150 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، قانون نحوه مجازات اشخاصی- 1386 ، مواد 13 و 14 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب - 1388 ، ماده 51394 و بند 1 سیاستهای کلی امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات و ارتباطات مصوب 1389 .- 150 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و- 1386 ، مواد 13 و 14 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب - 1388 و بند 8 مادهواحده قانون1383 .- 150 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و- 1386 و مواد 13 و 14 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب - 1388 .- 13 و 14 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب - 1388 .- 150 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 .- - 1364 و اصلاحات بعدی آن و قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور

سمعی و بصری فعالیت غیرمجاز میکنند مصوب

ماده 42 اصل بیست و پنجم قانون اساسی، قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت غیرمجاز میکنند مصوب

648 قانون مجازات اسلامی مصوب

ماده 43 اصل بیست و ششم قانون اساسی، قانون فعالیت احزاب، جمعیتها و انجمنهای سیاسی و صنفی و انجمنهای اسلامی یا اقلیتهای دینی

- 1386 ، ماده 40 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 .- - 1386 ، ماده1375 )بخش تعزیرات(.-

شناختهشده مصوب

ماده 44 اصول بیست و ششم و بیست و هفتم قانون اساسی، قانون نظام صنفی کشور مصوب

مردمنهاد مصوب

ماده 45 اصول بیست و ششم و بیست و هفتم قانون اساسی، قانون نظام صنفی کشور مصوب

مردمنهاد مصوب

ماده 46 اصل بیست و هفتم قانون اساسی، ماده

دینی شناختهشده مصوب

ماده 47 اصل چهل و یکم قانون اساسی، مواد

ماده 48 قانون گذرنامه مصوب

ماده 49 اصل سی و سوم قانون اساسی، ماده

1360 .- - 1382 با اصلاحات بعدی، آییننامه تشکلهای- 1395 .- - 1382 با اصلاحات بعدی، آییننامه تشکلهای- 1395 ، قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب - 1388 ، ماده 66 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 .- 6 قانون فعالیت احزاب، جمعیتها و انجمنهای سیاسی و صنفی و انجمنهای اسلامی یا اقلیتهای1360 ، آئیننامه چگونگی تأمین امنیت اجتماعات و راهپیماییهای قانونی مصوب - 1381 .- 976 و 991 قانون مدنی مصوب 1307 قانون ثبتاحوال مصوب – - 1355 .– - 1343 و اصل سی و سوم قانون اساسی.- 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 .

19

ماده 50 بند

آسیبدیده از اقدامات دولتهای خارجی مصوب

ماده 51 اصول دهم و بیست و یکم و بند

1384 شورای عالی انقلاب فرهنگی، مواد

جمعیت مصوب

ماده 52 بند

- 6 ماده 2 قانون وظایف وزارت امور خارجه مصوب 1364 و قانون الزام دولت به پیگیری و استیفای حقوق اتباع و دیپلماتهای ایرانی1389 .- 1 اصل چهل و نهم قانون اساسی، اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاستهای تحکیم و تعالی آن مصوب43 و 230 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389 و بند 2 سیاستهای کلی1393 .- 56 منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران مصوب 1383 شورای عالی انقلاب فرهنگی. -

ماده 53 اصل دهم قانون اساسی، اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاستهای تحکیم و تعالی آن مصوب

– - 1384 شورای عالی انقلاب فرهنگی و -

بند 4 سیاستهای کلی جمعیت مصوب

ماده 54 اهداف و اصول تشکیل خانواده و سیاستهای تحکیم و تعالی آن مصوب

1393 .– - 1384 شورای عالی انقلاب فرهنگی.

ماده 55 مواد

ماده 56 اصول سی و چهارم، شصت و یکم، نودم، یکصد و پنجاه و نهم، یکصد و هفتاد و سوم و یکصد و هفتاد و چهارم قانون اساسی قانون آیین

- 1168 الی 1179 قانون مدنی مصوب 1307 و قانون حمایت از خانواده مصوب 1391 .- -

دادرسی کیفری مصوب

- 1392 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب - - 1379 قانون تشکیلات و آیین دادرسی -

دیوان عدالت اداری مصوب

1392 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور مصوب – - 1360 ، قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب - 1372 -

قانون شوراهای حل اختلاف مصوب

ماده 57 اصول سی و هفتم و یکصد و شصت و هفتم قانون اساسی، ماده

احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب

ماده 58 اصل سی و پنجم قانون اساسی، مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص انتخاب وکیل توسط اصحاب دعوی مصوب

1387 و اصلاحی 1394 .- 4 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بند - 2 مادهواحده قانون1383 .- - 1370 بند -

3 قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب

ماده 59 اصول سی و نهم و یکصد و شصت و هشتم قانون اساسی، بندهای

1383 ، ماده 48 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب - 1392 .- 4 ، 6 و 7 قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی

مصوب 1383 مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص انتخاب وکیل توسط اصحاب دعوی مصوب

دادرسی کیفری مصوب

ماده 60 اصول بیست دوم و سی و هشتم و یکصد و شصت و ششم و یکصد و شصت و هشتم قانون اساسی، ماده

- - 1370 ، مواد 305 و 352 قانون آیین- 1392 .- 40 قانون آیین دادرسی کیفری

مصوب 1392 ، ماده 169 قانون مجازات اسلامی مصوب

ماده 61 اصل یکصد و شصت و هشتم قانون اساسی، ماده

ماده 62 اصل سی و دوم قانون اساسی، قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب

1392 .- 305 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 .– - 1383 فصل دوم قانون آیین دادرسی -

کیفری مصوب

ماده 63 اصول سوم و سی و دوم قانون اساسی، مواد

ماده 64 اصل سی و نهم قانون اساسی، قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب

دادرسی کیفری مصوب

ماده 65 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب

1392 .- 5 و 52 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 .– - 1383 ، مواد 49 ، 50 و 51 قانون آیین1392 .- - 1392 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب - - 1379 قانون تخلفات -

اداری مصوب

ماده 66 اصول سی و ششم و سی و هفتم قانون اساسی، مواد

ماده 67 بند

ماده 68 بند

ماده 69 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب

1372 .- 4 ، 7 ، 25 و 26 قانون مجازات اسلامی مصوب - 1392 .- 14 اصل سوم قانون اساسی.- 9 اصل سوم قانون اساسی، بند 19 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی مصوب 1392 .– - 1386 قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار مصوب - - 1390 سیاستهای کلی نظام در -

خصوص امنیت اقتصادی مصوب

ماده 70 بند

1379 ، بند 19 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی مصوب 1392 .- 9 اصل سوم قانون اساسی، بند 5 سیاستهای کلی تشویق سرمایهگذاری مصوب 1389 ، بند 19 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی

مصوب 1392 .

ماده 71 بند

مقاومتی مصوب

ماده 72 بندهای

- 9 اصل سوم قانون اساسی، بند 2 سیاستهای کلی تشویق سرمایهگذاری مصوب 1390 ، بندهای 19 و 23 سیاستهای کلی اقتصاد1392 .- 8 و 12 و 14 اصل سوم قانون اساسی، قانون تشویق سرمایهگذاری خارجی مصوب 1380 سیاستهای کلی تشویق سرمایهگذاری -

مصوب

ماده 73 اصل سی و یکم قانون اساسی، بندهای

1389 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز. مصوب - 1392 بند - 23 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی مصوب 1392 .- 3 و 4 سیاستهای کلی مسکن مصوب 1389 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه -

مسکن مصوب

ماده 74 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب

- 1387 .- - 1387

20

ماده 75 اصول بیست و دوم و چهل و ششم و چهل و هفتم قانون اساسی، مواد

ماده 76 اصول چهل و ششم و چهل و هفتم قانون اساسی، قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب

- 30 و 31 قانون مدنی مصوب 1307 .- - 1348 قانون ثبت -

اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب

ماده 77 اصول نوزدهم، بیستم و بیست و هشتم قانون اساسی.

1386 .-

ماده 78 بند

ماده 79 اصل بیست و هشتم قانون اساسی، مواد

نظام اداری مصوب

ماده 80 بند

مدیریت خدمات کشوری مصوب

ماده 81 اصل سی و چهارم قانون اساسی، ماده

ماده 82 بندهای

نظام اداری مصوب

ماده 83 بند

- 12 اصل سوم و بند 2 اصل چهل و سوم قانون اساسی، ماده 31 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه مصوب 1389 .- 41 ، 44 و 54 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 بندهای - 2 و 6 سیاستهای کلی- 1389 ماده - 7 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوب 1389 .- 1 اصل چهل و سوم قانون اساسی، بند 12 سیاستهای کلی تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه انسانی، مصوب 1391 ماده - 58 قانون1386 .- 157 قانون کار مصوب - 1369 ، بند 2 ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری مصوب - 1385 .- 9 و 10 اصل سوم قانون اساسی، مواد 41 و 53 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 بندهای - 2 ، 4 و 6 سیاستهای کلی- 1389 .- 14 اصل سوم و اصول بیستم، بیست و یکم و بیست و هشتم قانون اساسی، سیاستهای اشتغال زنان در جمهوری اسلامی ایران مصوب -

1371 شورای عالی انقلاب فرهنگی، بندهای 101 و 102 منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در جمهوری اسلامی ایران مصوب

انقلاب فرهنگی.

ماده 84 بند چهار اصل چهل و سوم و بند شش اصل دوم و اصول نوزدهم، بیستم و بیست و هشتم قانون اساسی و ماده

ماده 85 بند

فرهنگی کشور مصوب

1383 شورای عالی- 79 قانون کار.- 1 اصل سوم و اصل چهل و سوم قانون اساسی، بندهای 21 و 44 اقدامات ملی، بندهای 17 و 19 راهبردهای ملی مصوبه نقشه مهندسی1391 شورای عالی انقلاب فرهنگی. -

ماده 86 بند

- 12 اصل سوم، بند 1 اصل چهل و سوم و اصل بیست و نهم قانون اساسی،قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی مصوب

1383 .

ماده 87 بند

اسلامی ایران مصوب

ماده 88 اصول بیست و نهم و سی و یکم قانون اساسی، بخش توسعه روستایی قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب

- 2 اصل سوم، اصل بیست و نهم قانون اساسی، قانون بیمه بیکاری مصوب 1369 ماده - 73 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری1389 .– -

1389 .

ماده 89 بند

- 3 اصل سوم و اصل 21 قانون اساسی،بندهای 53 و 54 منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در جمهوری اسلامی ایران مصوب - 1383 -

شورای عالی انقلاب فرهنگی، سیاستها و اولویتهای فرهنگی سازمان تربیتبدنی مصوب

- 1384 شورای عالی انقلاب فرهنگی. -

ماده 90 اصول ده و بیست ویکم و بیست و نهم قانون اساسی، بندهای

1383 شورای عالی انقلاب فرهنگی بند 12 سیاستها و راهبردهای ارتقای سلامت زنان مصوب

- 15 و 51 منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در جمهوری اسلامی ایران،مصوب1386 شورای عالی انقلاب فرهنگی.

ماده 91 بندهای

- 1 و 2 اصل سوم و اصل 22 قانون اساسی، قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1367 با اصلاحات 1376 و 1389 سیاستهای کلی -

مبارزه با مواد مخدر مصوب

1385 مصوبه نقشه مهندسی فرهنگی کشور مصوب - - 1391 شورای عالی انقلاب فرهنگی. -

ماده 92 قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران مصوب

ماده 93 بند

– - 1391 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب – – 1389 .- 12 اصل سوم، اصول بیست و یکم و سی و چهارم قانون اساسی، قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی مصوب 1383 قانون -

بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب

ماده 94 بند

ماده 95 اصل نوزدهم قانون اساسی، مصوبه نقشه مهندسی فرهنگی کشور مصوب

ماده 96 اصول چهاردهم، پانزدهم، نوزدهم و بیستم قانون اساسی، مصوبه نقشه مهندسی فرهنگی کشور مصوب

1392 .- 12 اصل سوم و بند 1 اصل چهل و سوم قانون اساسی، قانون حمایت از حقوق مصرفکنندگان مصوب 1388 .- - 1391 شورای عالی انقلاب فرهنگی.- - 1391 شورای عالی انقلاب -

فرهنگی.

ماده 97 اصول چهاردهم، پانزدهم، نوزدهم، بیستم و بیست و ششم و هشتاد و سوم قانون اساسی.

-

ماده 98 اصول نوزدهم و چهل و پنجم و چهل و هشتم قانون اساسی، قانون نحوه اجرای اصل

ماده 99 اصول دوازدهم، چهاردهم، نوزدهم و بیست و ششم قانون اساسی.

- 48 قانون اساسی مصوب - 1380 .-

ماده 100 بند

- 4 اصل سوم، اصول بیست و ششم و بیست و هشتم و بند 2 اصل چهل و سوم قانون اساسی، سیاستهای حمایت از اشتغال هنرمندان

مصوب 1382 شورای عالی انقلاب فرهنگی قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مصوب

پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389 .

ماده 101 اصل پانزدهم قانون اساسی، مصوبه نقشه مهندسی فرهنگی کشور، مصوب

ماده 102 اصول و مبانی روشهای اجرایی گسترش فرهنگ عفاف مصوب

– - 1365 مواد - 102 و 153 قانون برنامه- 1391 شورای عالی انقلاب فرهنگی.– - 1376 شورای عالی انقلاب فرهنگی.

21

ماده 103 اصول نوزدهم و بیست و ششم قانون اساسی، بند

شورای عالی انقلاب فرهنگی.

ماده 104 بند

- 115 منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران مصوب 1383- 3 اصل سوم و اصل سیام قانون اساسی ماده 10 قانون اهداف و وظایف وزارت آموزشوپرورش مصوب 1366 اساسنامه نهضت -

سوادآموزی جمهوری اسلامی ایران مصوب

ماده 105 اصل نوزدهم قانون اساسی، سند نقشه جامع علمی کشور مصوب

1363 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب – – 1383 .- 1389 شورای عالی انقلاب فرهنگی،سند راهبردی کشور در امور نخبگان -

مصوب

ماده 106 اصول بیست و سوم و بیست و ششم قانون اساسی. سند نقشه جامع علمی کشور مصوب

اهداف و وظایف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 1382 .

ماده 107 بندهای

مصوب

ماده 108 سند تحول بنیادین آموزشوپرورش مصوب

کنوانسیون حقوق کودک مصوب

ماده 109 جزء

دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک مصوب

ماده 110 ماده

1391 شورای عالی انقلاب فرهنگی.– - 1389 شورای عالی انقلاب فرهنگی، قانون- 6 و 7 اصل سوم، اصل بیست و سوم و سی و پنجم قانون اساسی،قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری1383 .– - 1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی، ماده - 29 قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به1372 .- 9 - 3 راهبردهای ملی مصوبه نقشه مهندسی فرهنگی کشور مصوب 1391 شورای عالی انقلاب فرهنگی، مواد 12 و 29 قانون الحاق1372 .- 6 قانون مطبوعات مصوب - 1364 ، ماده 8 قانون خطمشی کلی و اصول برنامههای سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران -

مصوب 1361 ، مواد 28 و 29 قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک بند )ج( مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در

خصوص اصلاح مصوب

ماده 111 اصول یازدهم، بیستم و بیست و نهم قانون اساسی، قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوب

- » اهداف، سیاستها و ضوابط نشر کتاب « 1389 .– - 1387 قانون تصویب کنوانسیون

حقوق افراد دارای معلولیت مصوب

ماده 112 اصل پنجاهم قانون اساسی، سیاستهای کلی محیطزیست مصوب

قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب

ماده 113 اصل پنجاهم قانون اساسی، بند

قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب

ماده 114 اصول بیست و ششم و سی و چهارم قانون اساسی، بند

ماده 115 بندهای

1387 .– - 1394 قانون بهسازی و حفاظت از محیطزیست مصوب – – 1353 ،1374 ، ماده 688 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 .- 7 فصل اول سند نقشه جامع علمی کشور مصوب 1389 شورای عالی انقلاب فرهنگی، مواد 184 و 1931389 ، بند 7 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی مصوب 1392 .- 4 جزء )ز( سیاستهای کلی آمایش سرزمین مصوب 1390 .- 2 و 3 و 4 اصل سوم و بند 1 اصل چهل و سوم قانون اساسی، سند نقشه جامع علمی کشور مصوب 1389 شورای عالی انقلاب

فرهنگی قانون دستیابی به فناوری هستهای صلحآمیز مصوب

ماده 116 بند

– – 1384 .- 16 اصل سوم، اصول یازدهم، یکصد و پنجاه دوم و یکصد و پنجاه چهارم قانون اساسی، قانون وظایف وزارت امور خارجه مصوب

1364 ماده

ماده 117 اصل یکصد و پنجاه و دوم قانون اساسی.

- 210 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389 .-

ماده 118 ماده

ماده 119 بند )ج( اصل دوم قانون اساسی، بند

اساسی.

ماده 120 بند

- 210 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، مصوب 1389 قانون وظایف وزارت امور خارجه مصوب – - 1364 .- 11 اصل سوم قانون اساسی، اصل یکصد و چهل و سوم قانون اساسی، اصل یکصد و پنجاه قانون- 11 اصل سوم و اصول یکصد و چهل و چهارم و یکصد و پنجاه و یکم قانون اساسی

 


١٨:١٧ - 1395/10/13    /    شماره : ٤٣٢٣٥٢    /    تعداد نمایش : ٩٠



خروج




اداره کل ارزیابی و نظارت
سامانه تایید اسناد کنسولی
برای تایید کلیه اسناد کنسولی و دانشجویی اعم از وکالتنامه ، گواهی امضا، تایید مدارک دانشجویی و پزشکی امکان پذیر است
سامانه روادید الکترونیکی
امکان دریافت روادید الکترونیک به صورت برخط در این سامانه تعبیه شده است
سامانه امور کنسولی و ایرانیان
در این سامانه کلیه فرم های کنسولی و قوانین مربوطه درج گردیده است
کليه حقوق اين سايت متعلق است به وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران